Wyniki wyszukiwania
Nic nie znaleziono
Brak notatek
Twój koszyk jest pusty
Wyślij do drukarki
usuń

Rynek energii elektrycznej w Polsce to ok. 16,6 mln odbiorców, z czego ok. 13,6 mln to gospodarstwa domowe. Klienci na rynku energii dzielą się na dwie grupy:

Za rozpoczęcie procesu tworzenia rynku energii uważa się wejście w życie Prawa energetycznego (ustawa z dn. 10 kwietnia 1997 r.). Złożyły się na nie ściśle powiązane ze sobą procesy, m.in. demonopolizacja energetyki (obejmująca jej podział na podsektory wytwarzania, przesyłu i dystrybucji oraz obrotu energią), liberalizacja rynku, polegająca na sukcesywnym poszerzaniu obszarów funkcjonowania konkurencji, a także prywatyzacja – przekształcanie przedsiębiorstw państwowych w jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, a następnie sprzedaż udziałów w nich inwestorom krajowym lub zagranicznym. Głównym celem uruchomienia mechanizmów rynkowych w energetyce jest zapewnienie racjonalnych cen energii dla jej nabywców przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa dostaw.

Ważnymi aspektami są również zwiększenie efektywności wykorzystania energii przy jednoczesnej minimalizacji wpływu na środowisko naturalne (tutaj głównie redukcja emisji CO2, tlenków siarki i azotu). Idea konkurencyjnego rynku energii elektrycznej przyjmuje, że wytwarzanie i sprzedaż energii nie mają charakteru monopolu naturalnego. Mechanizmy rynkowe, w tym konkurencja, powodują presję na spadek cen energii i podniesienie jakości obsługi klientów.

Dostawcy i odbiorcy na rynku energii

Uczestnikami rynku energii elektrycznej są jej wytwórcy, podmioty zajmujące się przesyłem, dystrybutorzy oraz spółki obrotu energią elektryczną.

Przesył i dystrybucja energii funkcjonują w warunkach monopolu naturalnego – klient nie ma możliwości wyboru sieci. Ceny za przesył i dystrybucję energii są regulowane przez Urząd Regulacji Energetyki.

Zasada TPA

Zakup energii poza obecnym dostawcą jest możliwy dzięki tzw. zasadzie dostępu stron trzecich do sieci, zwanej zasadą TPA (z ang. Third Part Access). Mówi ona, że lokalny dostawca jest zobowiązany do dystrybucji energii kupionej przez znajdującego się na jego obszarze klienta od dowolnego sprzedawcy (oczywiście pod warunkiem, że jest to technicznie możliwe).

Co roku wzrasta liczba klientów korzystających ze wspomnianej zasady. Zgodnie z nią każdy sprzedawca energii elektrycznej ma prawo oferować jej sprzedaż odbiorcom końcowym na podstawie umowy sprzedaży energii elektrycznej lub umowy kompleksowej. Warunkiem realizacji umowy sprzedaży jest zawarcie przez sprzedawcę umowy o świadczenie usług dystrybucji, tzw. generalnej umowy dystrybucji (GUD), z operatorem systemu dystrybucyjnego, do którego sieci przyłączony jest dany odbiorca. Całkowita ilość energii elektrycznej sprzedanej w 2016 r. odbiorcom końcowym na warunkach rynkowych, tzn. po skorzystaniu z zasady TPA, wyniosła niemal 65 TWh, co stanowiło 48% energii dostarczonej ogółem odbiorcom końcowym. Warto wskazać, że dla 2015 r. analogiczne dane wynoszą 59 TWh oraz 45,6%. Obrazuje to dynamikę rozwoju konkurencji na rynku energii elektrycznej w Polsce.

W segmencie instytucji i podmiotów gospodarczych, gdzie konkurencja jest duża, a firmy już od kilku lat korzystają z uwolnienia cen energii elektrycznej, postęp liberalizacji spowodował, że coraz lepiej uświadomiony klient biznesowy oczekuje bardzo konkurencyjnych rozwiązań. Wzmożona aktywność sprzedażowa firm energetycznych wywiera coraz większą presję cenową. Pojawiły się też nowe podmioty konkurujące o klienta, a przejrzystość działań na rynku energii jest już koniecznością, gdyż klienci biznesowi coraz chętniej korzystają z możliwości zmiany sprzedawcy. Duży potencjał upatrywany jest w segmencie gospodarstw domowych, w którym niewielki odsetek klientów decyduje się na zmianę sprzedawcy.

W 2016 r. zmiany sprzedawcy dokonało ponad 86 tys. odbiorców energii elektrycznej (ok. 15 tys. podmiotów instytucjonalnych oraz ok. 71 tys. gospodarstw domowych). Dynamika zmian w przypadku gospodarstw domowych wyniosła 69%, a w przypadku podmiotów instytucjonalnych 43%.

więcej zwiń

Ceny energii elektrycznej

Hurtowe ceny energii w 2016 r. w Polsce nieznacznie wzrosły w odniesieniu do 2015 r. Średnia cena na Rynku Dnia Następnego (RDN) na Towarowej Giełdzie Energii S.A. (TGE)  wyniosła 159,22 zł/MWh (+2,27 zł w stosunku do 2015 r.), natomiast cena rozliczeniowa na Rynku Bilansującym (tzw. cena CRO) wyniosła 164,19 zł/MWh (+6,88 zł w ujęciu rocznym). Główną przyczyną niewielkich wzrostów cen na rynku w 2016 r. był wzrost zapotrzebowania systemowego na moc, który w ujęciu rocznym przełożył się na wzrost zużycia energii elektrycznej o ponad 3 TWh, do poziomu 164,6 TWh (+2%, licząc rok do roku). Wpływu wzrostu zużycia energii elektrycznej na wzrost jej cen nie zniwelowały nawet stosunkowo niskie ceny węgla, które w ujęciu rocznym spadły o 0,99 zł/GJ, do poziomu 8,79 zł/GJ. Wzrost cen spot spowodowany był również zmianą struktury wytwarzania energii elektrycznej.

Uruchomienie w 2016 r. ok. 730 MW nowych mocy w elektrowniach wiatrowych wpłynęło na wzrost produkcji energii z tych źródeł o 1,6 TWh. Jednocześnie we wspomnianym roku odnotowano znaczący spadek produkcji w elektrowniach opalanych węglem brunatnym, bo aż o 4,4%. Musiało to zostać skompensowane wzrostem produkcji w droższych elektrowniach, np. gazowych, których produkcja w ujęciu rocznym wzrosła o 37,8%, do poziomu 5,8 TWh. Wzrost produkcji energii z gazu to też efekt uruchomienia inwestycji Orlenu we Włocławku. Dodatkowo Krajowy System Elektroenergetyczny (KSE) wspomagany był przez importowe saldo wymiany energii z krajami sąsiednimi w ilości blisko 2 TWh.

Na rynku terminowym kontrakty na 2017 r. już w pierwszych miesiącach 2016 r. podlegały dość dynamicznym zmianom. Coraz tańsza emisja w połączeniu z niskimi cenami węgla na rynkach światowych utrzymywały, wspierane stabilnymi cenami spot, niskie ceny na Rynku Terminowym Towarowym (RTT) aż do końca marca. Duże wahania cen w kwietniu przekształciły spadki cen kontraktu BASE_Y-17 na trend wzrostowy, który utrzymywał się do czerwca, gdy ceny kontraktu osiągnęły poziom 165,50 zł/MWh.

Niskie ceny praw do emisji, notowane latem, osiągnęły minima w I połowie września, kiedy wynosiły ok. 4-4,2 EUR/Mg. Połączenie tych niskich cen oraz bardzo taniej energii na rynku spot, która w lipcu potaniała do 155 zł/MWh, a w sierpniu osiągnęła minimum na poziomie średniomiesięcznym 140 zł/MWh, doprowadziło do spadku cen kontraktu BASE_Y-17 do ok. 155,5 zł/MWh.

Ostatni kwartał 2016 r. minął pod znakiem wzrostu cen. Utrzymujące się przez całe lato wysokie ceny węgla (ok. 58-60 USD/Mg) w połączeniu z dynamicznym wzrostem cen praw do emisji CO2, których kierunek notowań wskazywał na możliwość powrotu do wartości 6 EUR/Mg, spowodowały wzrost cen BASE_Y-17 do ok. 160 zł/MWh. Dodatkowo październikowe wzrosty cen spot, spowodowane awarią w Turowie i niższymi od zapowiadanych temperaturami, pozwoliły na przebicie linii oporu i wzrost cen do ok. 161-161,50 zł/MWh. Na koniec 2016 r. ceny energii w kontrakcie BASE_Y-17 osiągnęły poziom 162 zł/MWh.

Średnia ważona wolumenem cena produktu BASE_Y-17 ukształtowała się na poziomie 160,27 zł/MWh, przy czym łącznie sprzedano w jego ramach ponad 76,7 TWh. W porównaniu z handlem produktem BASE_Y-16 obrót był blisko dwukrotnie niższy. Średnia cena na TGE wyniosła 159,77 zł/MWh, przy wolumenie 51,5 TWh, zaś poza TGE była wyższa i wyniosła 161,29 zł/MWh dla wolumenu 25,2 TWh.

W przypadku kontraktu Peak Y-17 notowania miały bardzo zbliżony kształt do notowań kontraktu bazowego. Poziom maksymalny notowań w 2016 r. wystąpił w dniu 18 stycznia i wyniósł 227,85 zł/MWh, a minimalny w dniu 16 lutego i wyniósł 202 zł/MWh. Łączny obrót tym produktem wyniósł 7,3 TWh, z czego 70% (5,1 TWh) przypadało na segment giełdowy po średniej cenie 209,94 zł/MWh, a 30% (2,2 TWh) stanowił udział brokerów ze średnią ceną 209,98 zł/MWh. Łącznie w całym okresie handlu produktem Peak Y-17 sprzedano 7,75 TWh energii po średniej cenie 209,93 zł/MWh.

więcej zwiń

Uprawnienia do emisji CO2 i prawa majątkowe

Rynek uprawnień do emisji CO2  w 2016 r. charakteryzował się wyjątkowo wysoką zmiennością cen. Ich styczniowy spadek z poziomu 8,30 EUR/Mg do 4,90 EUR/Mg był wynikiem nałożenia się na siebie kilku niekorzystnych dla rynku EU ETS czynników. Pierwszym była rekordowo ciepła zima, która przyczyniła się do wyraźnych spadków cen kontraktów na energię elektryczną w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii. Kolejnym były dane świadczące o spowolnieniu gospodarczym w Chinach. Zmniejszone zapotrzebowanie na węgiel wpłynęło na rekordowe spadki jego cen w portach ARA na początku minionego roku (do poziomu 37 USD/Mg, najniższego od 2003 r.). Trend spadkowy utrzymywał się pomimo wycofania z rynku poprzez mechanizm backloadingu w całym 2016 r. ostatnich 200 z 900 mln jednostek . Chwilowe odbicie cen nastąpiło dopiero po trzech miesiącach, tj. w kwietniu, i było jedynie wynikiem zwiększonego popytu na jednostki EUA w związku z potrzebą rozliczeń emisji za 2015 r.

Kontynuując wysoką zmienność cen, w czerwcu rynek EU ETS zareagował kolejną wyraźną wyprzedażą na wynik referendum w sprawie wyjścia Wielkiej Brytanii z UE – cena spadła z 6,00 do 4,40 EUR/Mg. Tak niskie ceny utrzymywały się przez cały okres wakacyjny, by w reakcji na jesienno-zimowy kryzys energetyczny (atomowy) we Francji wrócić do poziomu 6,60 EUR/Mg. W związku z wykryciem nieprawidłowości w elektrowniach jądrowych, ASN (Agencja Bezpieczeństwa Jądrowego) nakazała w jednej chwili wstrzymać pracę 12-13  z 58 reaktorów. Brakującą energię Francja zapewniała sobie poprzez jej import z Wielkiej Brytanii, Austrii, Niemiec i Belgii. Sytuacja ta spowodowała wzrost cen energii elektrycznej oraz zwiększoną generację ze źródeł konwencjonalnych (węgiel i gaz), co przełożyło się bezpośrednio na wzrost cen surowców oraz uprawnień do emisji CO2. Dopiero kiedy w grudniu ASN z obawy o to, że francuski system elektroenergetyczny nie poradzi sobie ze zwiększonym zimowym zapotrzebowaniem na energię, warunkowo pozwoliła na przywrócenie do ruchu kilku reaktorów, sytuacja uległa poprawie. Ostatnim istotnym wydarzeniem mającym wpływ na ceny EUA było grudniowe głosowanie w Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI) Parlamentu Europejskiego, dotyczące proponowanego kształtu IV fazy EU ETS oraz działania mechanizmu Rezerwy Stabilizacyjnej. Komisja ENVI proponuje, aby mechanizm Rezerwy przez pierwsze 3 lata działania wycofał dwukrotnie więcej uprawnień (24% zamiast pierwotnych 12%). Dodatkowo w celu osiągnięcia 43-procentowej redukcji emisji proponuje się przyjęcie wyższego współczynnika liniowej redukcji – na poziomie 2,4%. Mimo tak ostrych propozycji, mających jednoznacznie na celu wzrost cen jednostek EUA, na zakończenie 2016 r. i tak kosztowały one poniżej poziomu otwarcia – 6,57 EUR/Mg.

Rok 2016 był ponadto rokiem spadków cen „zielonych” certyfikatów, spowodowanych w głównej mierze informacjami o nowym systemie wsparcia OZE. Jego wdrożenie miało nastąpić z początkiem 2016 r., jednak zgodnie z ustawą z dn. 29 grudnia 2015 r. przesunięto termin na 1 lipca 2016 r. Ostateczny kształt systemu wsparcia OZE został określony w Ustawie z dn. 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Niepewność rynkowa oraz wciąż bardzo wysoka nadwyżka w systemie certyfikatów spowodowały, że ceny praw majątkowych potwierdzających wytworzenie energii ze źródeł odnawialnych PMOZE_A w 2016 r. spadały. Indeks OZEX_A osiągnął na październikowej sesji najniższą cenę w historii: 32,57 zł/MWh.

Średnioważona cena sesyjna wynosiła 73,63 zł/MWh, czyli o 49,98 zł/MWh mniej niż w 2015 r. Bilans PMOZE_A od początku rejestru na koniec grudnia wyniósł 29,1 TWh, nadwyżka w porównaniu z poprzednim rokiem wzrosła o 2,04 TWh. Przy uwzględnieniu praw zablokowanych do umorzenia, nadwyżka na koniec 2016 r. wynosiła 19,8 TWh.

Poziom opłaty zastępczej ustalonej na 2016 r. wynosił 300,03 zł/MWh, a obowiązek przedstawienia do umorzenia certyfikatów PMOZE_A, w pierwszym półroczu wynoszący 15%, zmalał do 14,35%. Wraz ze zmniejszeniem obowiązku w zakresie „zielonych” certyfikatów, od II półrocza wprowadzony został nowy rodzaj certyfikatów, potwierdzających wytworzenie energii z biogazu rolniczego – „błękitne” certyfikaty, dla których wymiar obowiązku wynosił 0,65% (tj. był równy obniżce obowiązku w zakresie „zielonych” certyfikatów). Średnioważona cena sesyjna PMOZE-BIO w 2016 r. była mocno zbliżona do opłaty zastępczej 300,03 zł/MWh i wynosiła 295,52 zł/MWh. Bilans rejestru tego instrumentu na koniec roku wyniósł 48,01 GWh.

Według znowelizowanego w 2016 r. Prawa energetycznego, do 30 czerwca danego roku kalendarzowego można umarzać prawa majątkowe wydane jednostkom kogeneracyjnym za produkcję w roku poprzednim. W związku z powyższym do końca I półrocza 2016 notowane były prawa majątkowe z kogeneracji w 2015 r. Od lipca notowane były wyłącznie prawa majątkowe potwierdzające wytworzenie energii w 2016 r.

Średnia cena praw majątkowych potwierdzających wytworzenie energii w wysokosprawnej kogeneracji węglowej PMEC-2015 („czerwone” certyfikaty) w 2016 r. wynosiła 10,76 zł/MWh, natomiast cena praw majątkowych PMEC-2016 średnio wynosiła na koniec 2016 r. 10,68 zł/MWh. Indeks KECX charakteryzował się dużą stabilnością i oscylował wokół opłaty zastępczej, wynoszącej 11 zł/MWh.

Analogicznie, średnia cena dla kogeneracji gazowej PMGM-2015 wynosiła 118,85 zł/MWh, przy opłacie zastępczej 121,63 zł/MWh, natomiast średnia cena „żółtych” certyfikatów PMGM-2016 także oscylowała wokół opłaty zastępczej, wynoszącej 125 zł/MWh, i na koniec 2016 r. wynosiła 121,13 zł/MWh.

„Fioletowe” certyfikaty, będące prawami kogeneracyjnymi potwierdzającymi wytworzenie w 2016 r. energii elektrycznej podczas odmetanowania kopalń, w pierwszej połowie roku osiągały ceny w okolicach opłaty zastępczej, wynoszącej 63,26 zł/MWh, a ich średnioważona cena PMMET-2015 wynosiła 62,24 zł/MWh. Z kolei PMMET-2016 handlowano pod koniec grudnia średnio po 61,73 zł/MWh, przy opłacie zastępczej na poziomie 63 zł/MWh.

Ceny praw majątkowych wynikających ze świadectw efektywności energetycznej PMEF, czyli „białych” certyfikatów, również cechowały się małą zmiennością. Przy opłacie zastępczej wynoszącej 1000 zł/toe średnioważona cena indeksu EFX wynosiła 977,35 zł/toe. Ceny wahały się pomiędzy 958,30 a 1001,76 zł/toe.

więcej zwiń
białe certyfikaty białych certyfikatów "białe" certyfikaty "białych" certyfikatów Świadectwa potwierdzające zaoszczędzenie określonej ilości energii w wyniku realizacji inwestycji służących poprawie efektywności energetycznej.
biomasa Biomasa biomasy biomasowe biomasą biomasowych Oznacza ulegającą biodegradacji frakcję produktów, odpadów i pozostałości z produkcji rolnej, leśnej i powiązanych gałęzi przemysłu, w tym rybołówstwa i akwakultury, a także biogazy i ulegającą biodegradacji frakcję odpadów przemysłowych i komunalnych.
bloki podszczytowe Bloki energetyczne wykorzystywane w okresie zwiększonego zapotrzebowania systemu energetycznego na moc. Bloki z tej kategorii wykorzystywane są od 2000 do 4000 godzin w roku.
bloki szczytowe Bloki energetyczne wykorzystywane tylko w okresie największego zapotrzebowania systemu energetycznego na moc. Bloki z tej kategorii wykorzystywane są poniżej 2000 godzin w roku.
błękitne certyfikaty błękitnych certyfikatów "błękitne" certyfikaty "błękitnych" certyfikatów Certyfikaty potwierdzające wytworzenie energii z biogazu rolniczego.
CAPEX Nakłady inwestycyjne.
czerwone certyfikaty czerwonych certyfikatów "czerwone" certyfikaty "czerwonych" certyfikatów Certyfikaty potwierdzające wytworzenie energii w wysokosprawnej kogeneracji węglowej.
dług netto Wartość zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek pomniejszona o wartość środków pieniężnych i ekwiwalentów.
dywidenda dywidendę dywidendy Przypadająca na 1 akcję część zysku netto spółki kapitałowej przeznaczona do wypłaty dla akcjonariuszy lub wspólników.
EBITDA Wynik na działalności operacyjnej przedsiębiorstwa powiększony o amortyzację oraz odpisy na aktywa niefinansowe (ang. Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization).
elektromobilność elektromobilności Korzystanie z pojazdów elektrycznych, zarówno indywidualnych, takich jak samochód elektryczny, skuter elektryczny, motocykl elektryczny czy rower elektryczny, jak i środków transportu publicznego: tramwajów, trolejbusów, pociągów. Założenia Planu Rozwoju Elektromobilności i krajowe ramy polityki rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych zakładają, że do 2025 r. po polskich drogach będzie jeździć milion samochodów elektrycznych. TAURON prowadzi badania i analizy w zakresie rozwoju, promowania i upowszechniania elektromobilności Polaków, rozwoju przemysłu elektromobilności w Polsce, a w szczególności współdziałania w uruchamianiu i we wdrażaniu wyników prac naukowo-technicznych w tym zakresie. Ponadto wraz z PGE, Energą i Eneą TAURON złożył do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniosek o zgodę na utworzenie spółki ElectroMobilityPoland, której celem ma być stworzenie podstaw do rozwoju elektromobilności.
EMAS System ekozarządzania i audytu (ang. Eco Management and Audit Scheme), będący unijny instrumentem mającym na celu zachęcanie wszelkiego typu organizacji do ciągłego doskonalenia się w sferze ochrony środowiska. Funkcjonuje w oparciu o Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS). Wymagania EMAS stanowią wskazówki, dzięki którym organizacje porządkują obowiązki w zakresie ochrony środowiska, optymalizują koszty i efektywnie zarządzają energią i zasobami. EMAS to także system raportowania wpływu organizacji na środowisko, ułatwiający prowadzenie dialogu z interesariuszami w tym obszarze. Rejestracja w systemie EMAS oznacza spełnienie przez organizację najbardziej wyśrubowanych wymagań środowiskowych.
energetyka prosumencka energetykę prosumencką energetyki prosumenckiej Wytwarzanie energii elektrycznej, przede wszystkim na potrzeby własne, na małą skalę, z instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii. Gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa, które się tego podejmują, nazywane są prosumentami, czyli jednocześnie odgrywają rolę producenta i konsumenta energii.
energia ze źródeł rozproszonych źródeł rozproszonych energii ze źródeł rozproszonych energetyka rozproszona rozproszone wytwarzanie generacja rozproszona energetyki rozproszonej generacji rozproszonej Wytwarzanie energii przez małe jednostki lub obiekty wytwórcze, przyłączone bezpośrednio do sieci rozdzielczych lub zlokalizowane w sieci elektroenergetycznej odbiorcy, zwykle produkujące energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii lub niekonwencjonalnych, często w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła (kogeneracja rozproszona). Do sieci generacji rozproszonej należeć mogą np. prosumenci, kooperatywy energetyczne czy elektrownie komunalne.
fioletowe certyfikaty "fioletowe" certyfikaty "fioletowych" certyfikatów Fioletowe certyfikaty Certyfikaty potwierdzające wytworzenie energii z metanu pozyskiwanego z kopalń.
grid parity Oznacza zrównanie się kosztów produkcji energii produkowanej ze źródeł odnawialnych w porównaniu z energią produkowaną w elektrowniach konwencjonalnych.
Global Reporting Index GRI Niezależna międzynarodowa organizacja, której misją jest stworzenie wspólnych w skali świata ram dla komunikowania odpowiedzialności i zrównoważonego rozwoju. Wytyczne GRI stanowią międzynarodowy wzorzec raportowania dla organizacji niezależnie od wielkości, sektora działalności oraz lokalizacji. Ich stosowanie gwarantuje spójność języka i wskaźników.
International Integrated Reporting Council IIRC Międzynarodowa Rada ds. Raportowania Zintegrowanego, organizacja, której celem jest stworzenie globalnie akceptowanych wytycznych do raportowania zintegrowanego, opartych na połączeniu raportowania finansowego, środowiskowego, społecznego oraz dotyczącego ładu korporacyjnego w jasnym, zwięzłym, spójnym oraz porównywalnym formacie. Zrzesza globalnych liderów z organizacji takich jak Międzynarodowa Federacja Księgowych (IFAC), Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, Program Środowiskowy Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP), Międzynarodowa Organizacja Komisji Papierów Wartościowych, Światowa Rada Biznesu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju czy Global Reporting Initiative (GRI).
Indeksy RTT TGE indeksów RTT TGE Towarowa Giełda Energii (TGE) jest giełdą energii, która prowadzi rynki: energii elektrycznej (Rynek Terminowy Towarowy – RTT, Rynek Dnia Następnego – RDN, Rynek Dnia Bieżącego – RDB) oraz gazu (RTTg, RDNg), a także Rynek Praw Majątkowych.
interesariusz interesariuszy interesariusze interesariuszami Podmiot (osoba, społeczność, instytucja, organizacja, urząd), która może wpływać na przedsiębiorstwo lub pozostać pod wpływem jego działalności.
IoT Internet rzeczy (również internet przedmiotów, ang. Internet of Things – IoT) – koncepcja, wedle której jednoznacznie identyfikowalne przedmioty mogą pośrednio albo bezpośrednio gromadzić, przetwarzać lub wymieniać dane za pośrednictwem sieci komputerowej.
Interwencyjna Rezerwa Zimna IRZ Mechanizm wprowadzany przez operatora systemu przesyłowego od 2016 r. - polega na tym, że OSP płaci właścicielom planowanych do wycofania źródeł wytwórczych za utrzymywanie ich w gotowości do uruchomienia na polecenie operatora podczas przewidywanych okresów deficytu mocy.
ISO 14001 norma PN-EN ISO 14001:2005 Jeden ze standardów ISO, stosowany w zarządzaniu ochroną środowiska. Norma, przeznaczona dla wszystkich organizacji niezależnie od ich rodzaju i wielkości, określa wymagania, których spełnienie wspiera osiąganie celów środowiskowych (np. zapobieganie emisji zanieczyszczeń) i ekonomicznych.
jednostki EUA jednostek EUA Jednostka emisji CO2. 
Kowenant kowenantu kowenantów Klauzula umowna, nakaz lub zakaz nakładany na kredytobiorcę w celu minimalizacji ryzyka jego niewypłacalności. Najczęściej kowenanty stanowią ochronę źródeł spłaty długu wobec wierzycieli, np. poprzez zakaz zaciągania kolejnych zobowiązań lub rozporządzania aktywami.
kruszywo kruszyw kruszywa kruszywowo Materiał sypki pochodzenia organicznego lub mineralnego, stosowany głównie do produkcji zapraw budowlanych i betonów oraz do budowy dróg.
Linie WN i SN linii WN i SN sieci WN i SN WN – Sieć wysokiego napięcia, w której napięcie wynosi od 110 kV. Sieć ta służy do przesyłania energii elektrycznej na duże odległości. SN – Sieć średniego napięcia, czyli sieć elektroenergetyczna, w której napięcie elektryczne wynosi od 1 kV do 110 kV. Średnie napięcie jest szeroko stosowane w sieciach elektroenergetycznych do przesyłania na średnie odległości i rozdziału energii elektrycznej. Jest używane jako napięcie pośrednie, pomiędzy napięciem wysokim a napięciem niskim doprowadzanym do odbiorcy końcowego.
Lojalizacja klienta Strategia pozwalająca pozyskać i utrzymać klienta w dobie rosnącej konkurencji.
Micro-grid micro-grid Mikrosieć elektroenergetyczna – zbiór urządzeń wytwórczych, zasobników i odbiorników energii elektrycznej połączonych we wspólną sieć, mającą na celu zapewnienie niezawodnej dostawy energii elektrycznej oraz zminimalizowanie jej kosztu.
Mikrokogeneracja mikrokogeneracja Proces technologiczny polegający na skojarzonej produkcji energii cieplnej i energii elektrycznej w oparciu o wykorzystanie urządzeń małych i średnich mocy. Mikrokogeneracja może być stosowana we wszystkich obiektach, w których występuje jednoczesne zapotrzebowanie na energię elektryczną i energię cieplną. Największe korzyści ze stosowania mikrokogeneracji uzyskuje się w obiektach, w których zapotrzebowanie na te dwa typy energii jest mało zmienne bądź stałe. Dlatego też najczęstszymi użytkownikami układów skojarzonych są zarówno odbiorcy indywidualni, jak również szpitale i ośrodki edukacyjne, centra sportowe, hotele i obiekty użyteczności publicznej.
MSCI Emerging Markets Europe 10/40 Index Indeks obejmujący kluczowe spółki notowane na rynkach wschodzących w Europie.
MSCI Poland Index Indeks obejmujący ponad 20 kluczowych spółek notowanych na GPW.
MSSF MSR Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) (ang. International Financial Reporting Standards (IFRS) – standardy i ich interpretacje zatwierdzone przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB – International Accounting Standards Board).
Najlepsza dostępna technologia (ang. Best Available Technology – BAT) BAT Najlepsza dostępna technologia (ang. Best Available Technology – BAT) - najbardziej efektywny oraz zaawansowany poziom rozwoju technologii i metod prowadzenia danej działalności. BAT wyznaczane są dla różnych gałęzi przemysłu. W energetyce stanowi on podstawę ustalania m.in. granicznych wielkości emisyjnych, które mają na celu eliminowanie lub, jeżeli nie jest to praktycznie możliwe, ograniczanie emisji i jej oddziaływania na środowisko jako całość.
Norma PN-EN 14001 normy PN-EN 14001 Międzynarodowa norma określająca wymagania dotyczące systemu zarządzania środowiskowego, których spełnienie może pomóc organizacjom w osiągnięciu celów środowiskowych i ekonomicznych. Podstawowym zadaniem normy jest wspomaganie ochrony środowiska i zapobieganie zanieczyszczeniom. Norma przeznaczona jest dla wszystkich organizacji niezależnie od rodzaju i wielkości.
odbiorca wrażliwy odbiorców wrażliwych Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne jest nim osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, będąca stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej i zamieszkuje w miejscu dostarczenia energii elektrycznej.
Odpisy aktualizujące odpisy aktualizujące odpisów aktualizacyjnych Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów trwałych przeprowadzane zgodnie z przepisami MSSF (MSR).
odpowiedzialność społeczna CSR (ang. Corporate Social Responsibility) – Filozofia prowadzenia biznesu oraz strategia zarządzania zakładająca odpowiedzialność organizacji za wpływ jej decyzji i działań na społeczeństwo i środowisko. Jej podstawami jest etyczne i transparentne postępowanie, uwzględnianie oczekiwań interesariuszy oraz budowanie dobrych i trwałych relacji z szeroko rozumianym otoczeniem. Odpowiedzialność społeczna biznesu jest jednym z kluczowych sposobów urzeczywistniania zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego.
ogniwa PV Ogniwo fotowoltaiczne (PV) – element półprzewodnikowy, w którym następuje przemiana energii promieniowania słonecznego na energię elektryczną.
omni-channel Zgodnie z ideą omni-channel, przyszłością handlu jest prowadzenie sprzedaży online, równocześnie zachęcając klientów do tradycyjnych zakupów. Sprzedaż online i offline w dobie rewolucji cyfrowej powinna płynnie się przenikać.
Operacyjna Rezerwa Mocy ORM Mechanizm polegający na dostarczeniu rezerwy operacyjnej przez Jednostki Wytwórcze Centralnie Dysponowane (JWCD), w przypadku gdy miały one zdolność do dostawy energii elektrycznej do systemu, ale z powodów rynkowych nie zostały wykorzystane. W Polsce został wprowadzony w 2014 r.
OZE Odnawialne źródła energii.
PMOZE Prawa majątkowe do świadectw pochodzenia dla energii elektrycznej wyprodukowanej w OZE.
poligeneracja poligeneracji Równoległe wytwarzanie energii i mediów chemicznych
RESPECT Index Indeks spółek notowanych na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych, wyodrębniający podmioty zarządzane w sposób odpowiedzialny i zrównoważony. Uwzględnia m.in. jakość raportowania, poziom relacji inwestorskich, ład korporacyjny i płynność, dzięki czemu stanowi jednocześnie realną referencję atrakcyjności inwestycyjnej spółek.
RFX Zapytanie ofertowe.
Rynek bilansujący rynku bilansującym Rynku Bilansującym Rynek bilansujący jest tzw. rynkiem technicznym, czyli nie jest miejscem handlu energią. Jego celem jest fizyczna realizacja zawartych przez uczestników umów kupna/sprzedaży energii i bilansowanie w czasie rzeczywistym zapotrzebowania na energię elektryczną z jej produkcją w krajowym systemie elektroenergetycznym (KSE). Istnienie rynku bilansującego jest niezbędne dla funkcjonowania rynku energii, a udział w nim podmiotów kupujących energię jest obowiązkowy.
Rynek CATALYST rynku Catalyst Rynek obligacji. Prowadzony jest na platformach transakcyjnych Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i BondSpot.
SAIDI Wskaźnik przeciętnego systemowego czasu trwania przerw długich w dostawach energii elektrycznej, liczonych w minutach na odbiorcę. Jest to współczynnik niezawodności, którego wartość stanowi suma iloczynów czasu trwania przerwy w dostawie energii i liczby odbiorców narażonych na skutki tej przerwy w ciągu roku podzielona przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców przyłączonych do sieci.
SAIFI Wskaźnik przeciętnej systemowej częstotliwości przerw długich w dostawie energii. Jest to wskaźnik niezawodności, którego wartość stanowi liczba odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw w ciągu roku podzielona przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców.
Skała płona skały płonej Skała, która przy wydobywaniu ze złoża określonej kopaliny jest uważana za nieużyteczną.
Smart City smart city Inteligentne miasto to projekt polegający na wprowadzeniu konkretnych rozwiązań mających realny wpływ na obywateli. Przykładem może być dostarczenie mieszkańcom miast narzędzi m.in. do monitorowania zużycia energii. Jest to możliwe dzięki specjalnej platformie eLicznik. TAURON dostarcza inteligentne liczniki np. w ramach projektu Smart City Wrocław.
smart grid Smart grid System to control a smart home. SMART HOME technologies control burglar alarms, temperature control and electricity supply systems. This is a real-time power consumption monitoring solution that TAURON offers via a platform to check readings from the smart power meter.
Smart Home smart home System sterowania inteligentnym domem. Technologie SMART HOME kontrolują m.in. alarmy antywłamaniowe, regulację temperatury czy dostawę energii elektrycznej. Rozwiązanie pozwalające na obserwacje zużycia energii elektrycznej w czasie rzeczywistym, które oferuje TAURON za sprawą platformy pozwalającej na sprawdzanie odczytów z inteligentnego licznika poboru prądu.
smart metering smart meteringu Smart metering Inteligentny system pomiarowy – system elektroniczny, za pomocą którego można zmierzyć zużycie energii, uzyskując więcej informacji niż w przypadku konwencjonalnego licznika, a także przesyłać i otrzymywać dane przy wykorzystaniu łączności elektronicznej.
sorbent węglanowy drobny Sorbent węglanowy drobny (mączka kamienia wapiennego) – jest produktem otrzymywanym w procesie suszenia i głębokiego przemiału kamienia wapiennego, którego głównym składnikiem jest węglan wapnia CaCO3. Sorbent węglanowy drobny stosowany jest w procesach odsiarczania spalin – usuwanie SOx.
system zarządzania ryzykiem korporacyjnym (ERM) systemu ERM Zbiór zasad, standardów oraz narzędzi pozwalających na realizację podstawowego celu zarządzania ryzykiem, jakim jest szeroko rozumiane zapewnienie bezpieczeństwa funkcjonowania Grupy TAURON. System ten regulowany jest poprzez dokument pn. Strategia Zarządzania Ryzykiem Korporacyjnym w Grupie TAURON, który definiuje ramy oraz zasady zarządzania ryzykiem korporacyjnym w Grupie TAURON
Tauronet Tauronetem Korporacyjny portal intranetowy Grupy TAURON, jedno z najważniejszych narzędzi komunikacji z pracownikami. W chwili opublikowania Raportu jedna z największych tego typu platform w Polsce.
technologia CCS Technologia wychwytywania, transportu i geologicznego składowania dwutlenku węgla.
technologie CCU Technologia wychwytywania i wykorzystania (zagospodarowania) dwutlenku węgla, np. w przemyśle chemicznym.
Technologia smart Technologie smart technologii smart technologie smart technologia smart System sterowania m.in. w inteligentnym domu – odpowiada za bezpieczeństwo i komfort życia mieszkańców.
Towarowa Giełda Energii S.A. TGE Towarowej Giełdzie Energii S.A. Towarowa Giełda Energii (TGE) jest jedyną licencjonowaną giełdą energii w Polsce. Obecnie TGE prowadzi: Rynek Dnia Następnego (RDN), Rynek Terminowy Towarowy (RTT) z fizyczną dostawą, Rynek Praw Majątkowych dla OZE i Kogeneracji. TGE prowadzi także Rejestr Świadectw Pochodzenia dla energii elektrycznej wyprodukowanej w OZE oraz w wysokosprawnych źródłach kogeneracyjnych, a także Rynek Uprawnień do Emisji CO2. Giełda towarowa z siedzibą w Warszawie. Przedmiotem obrotu na TGE jest energia elektryczna, paliwa ciekłe i gazowe, a także limity wielkości emisji zanieczyszczeń.
Urząd Regulacji Energetyki URE Urzędu Regulacji Energetyki Organ administracji państwowej, regulujący polski rynek energii (m.in. energii elektrycznej i gazu).
Urobek węgla Materiał skalny wybrany w przodku górniczym. Obejmuje zarówno kopalinę, jak i skałę płonną.
WACC Wskaźnik finansowy – średni ważony koszt kapitału (weighted average cost of capital).
WIBOR (ang. Warsaw Inter Bank Offered Rate) – stopa procentowa przyjęta na polskim rynku międzybankowym dla kredytów międzybankowych.
WIG Indeks obejmujący wszystkie spółki notowane na Rynku Głównym GPW, które spełniają bazowe kryteria uczestnictwa w indeksach.
WIG20 Indeks obejmujący 20 największych i najbardziej płynnych spółek notowanych na Rynku Głównym GPW.
WIG30 Indeks obejmujący 30 największych i najbardziej płynnych spółek notowanych na Rynku Głównym GPW.
WIG-Energia Indeks sektorowy, w którego skład wchodzą spółki uczestniczące w indeksie WIG i jednocześnie zakwalifikowane do sektora energetyki.
WIG-Poland Indeks narodowy, w którego skład wchodzą wyłącznie akcje krajowych spółek notowanych na Rynku Głównym GPW, które spełniają bazowe kryteria uczestnictwa w indeksach.
Wyrobisko wyrobisk wyrobiskami wyrobiskach Przestrzeń powstała w wyniku robót górniczych.
Wysokosprawna kogeneracja wysokosprawnej kogeneracji Wytwarzanie energii elektrycznej lub mechanicznej i ciepła użytkowego w kogeneracji, które zapewnia oszczędność energii pierwotnej zużywanej w jednostce kogeneracji w wysokości nie mniejszej niż 10% w porównaniu z wytwarzaniem energii elektrycznej i ciepła w układach rozdzielonych lub w jednostce kogeneracji o mocy zainstalowanej elektrycznej poniżej 1 MW w porównaniu z wytwarzaniem energii elektrycznej i ciepła w układach rozdzielonych.
Zielone certyfikaty "zielone" certyfikaty „zielonych” certyfikatów Świadectwa pochodzenia, czyli dokument, który potwierdza wytworzenie energii elektrycznej za pomocą odnawialnych źródeł energii. System zielonych certyfikatów obowiązuje w Polsce od 1 października 2005 r. (zmienił się w nowej ustawie o OZE).Świadectwa pochodzenia, czyli dokument, który potwierdza wytworzenie energii elektrycznej za pomocą odnawialnych źródeł energii. System zielonych certyfikatów obowiązuje w Polsce od 1 października 2005 r. (zmienił się w nowej ustawie o OZE).
Żółte certyfikaty "żółte" certyfikaty "żółtych" certyfikatów żółtych certyfikatów Certyfikat poświadczający pochodzenie energii. Żółtymi certyfikatami mogą być wynagradzani operatorzy jednostek kogeneracji opalanej paliwami gazowymi lub o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej źródła poniżej 1 MW.
Zasady TPA zasady TPA Zasada TPA zasadą TPA zasada TPA TPA jest jedną z najważniejszych zasad (obok unbundlingu), na których opiera się zliberalizowany rynek energii. TPA, z ang. Third Party Access (zasada dostępu stron trzecich), daje prawo odbiorcy energii do jej zakupu od dowolnie wybranego sprzedawcy energii.
raportowania zintegrowanego raportowanie zintegrowane Międzynarodowy standard raportowania zintegrowanego, a więc obejmującego zarówno dane finansowe, jak i pozafinansowe, opracowany przez organizację IIRC.

Wskaźniki GRI